Kogeldruk, trekgewicht en D-waarde: alles wat u moet weten over uw trekhaak

Hoeveel mag uw auto trekken? Hoeveel gewicht mag er op de trekhaak rusten? En wat betekent de D-waarde die op het typeplaatje staat?

Wie een trekhaak koopt, komt verschillende technische begrippen tegen. Toch is het belangrijk om deze goed te begrijpen. Of u nu met een caravan op vakantie gaat, een aanhanger gebruikt of twee elektrische fietsen wilt vervoeren: de toegestane belastingen bepalen wat veilig en wettelijk mogelijk is.

Bij Burghof Trekhaken krijgen wij regelmatig vragen over trekgewicht, kogeldruk en de D-waarde. In dit artikel leggen wij de verschillen uit, geven wij praktische rekenvoorbeelden en vertellen wij waar u de juiste gegevens kunt vinden.

1. Wat is het trekgewicht van een auto?

Het trekgewicht is het maximale gewicht dat uw auto achter zich mag trekken. Dit wordt vastgesteld door de autofabrikant en is afhankelijk van onder andere de voertuigconstructie, aandrijflijn en technische goedkeuring.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten trekgewicht:

• Geremd trekgewicht: het maximaal toegestane gewicht van een aanhanger met een eigen remsysteem.

• Ongeremd trekgewicht: het maximaal toegestane gewicht van een aanhanger zonder eigen remsysteem.

Een auto kan bijvoorbeeld 1.500 kg geremd en 650 kg ongeremd mogen trekken.

Waar vindt u het maximale trekgewicht?

Het toegestane trekgewicht van uw auto kunt u controleren via de RDW-kentekencheck.

Op het Nederlandse kentekenbewijs vindt u de betreffende gegevens bij:

• O.1: technische maximum massa aanhangwagen (geremd).

• O.2: technische maximum massa aanhangwagen (ongeremd).

Let op: deze waarden bepalen niet automatisch hoeveel u met iedere aanhangercombinatie mag vervoeren. Ook de toegestane massa van de aanhanger, de maximale combinatiemassa en de regels voor uw rijbewijs kunnen beperkingen opleggen.

Kan een sterkere trekhaak het trekgewicht verhogen?

Nee, niet automatisch.

Een trekhaak die technisch geschikt is voor 2.000 kg geeft een voertuig met een geregistreerd trekgewicht van 1.200 kg niet ineens toestemming om 2.000 kg te trekken.

Het voertuig moet voor dat hogere trekgewicht zijn goedgekeurd. Een eventuele officiële verhoging verloopt via de daarvoor geldende goedkeurings- en registratieprocedure.

Belangrijk: de toegestane trekbelasting van zowel de auto als de trekhaak moet worden gerespecteerd.

2. Wat is kogeldruk en waarom is dit belangrijk?

De kogeldruk is de verticale kracht waarmee de dissel van een aanhanger of caravan op de trekhaakkogel drukt.

Deze belasting wordt uitgedrukt in kilogram (kg).

Bij personenauto's komen maximale kogeldrukwaarden van bijvoorbeeld 50, 75 of 100 kg voor. Welke waarde voor uw auto geldt, is afhankelijk van het specifieke voertuigmodel en de goedkeuring.

Welke kogeldruk mag u gebruiken?

De maximaal toegestane kogeldruk wordt bepaald door de goedgekeurde belastingen van het voertuig en de trekhaak.

Stel dat:

• Uw auto een maximale kogeldruk van 75 kg heeft.

• Uw trekhaak is goedgekeurd voor 100 kg.

Dan mag u niet zomaar 100 kg op de trekhaak plaatsen. De laagste toepasselijke waarde is bepalend: in dit voorbeeld 75 kg.

Controleer daarvoor de voertuigdocumentatie, de gegevens van de fabrikant en het typeplaatje van de trekhaak.

Wat gebeurt er bij een verkeerde kogeldruk?

Een te hoge kogeldruk kan de achtervering, achteras en trekhaak overmatig belasten. Dit kan bovendien de rijeigenschappen nadelig beïnvloeden.

Ook een te lage kogeldruk bij een beladen aanhanger is ongewenst. De aanhanger kan hierdoor instabiel worden en sneller gaan slingeren.

Een correcte gewichtsverdeling is daarom essentieel. Zorg ervoor dat zware bagage op de juiste plaats ligt en meet de kogeldruk voordat u vertrekt.

3. Hoeveel kogeldruk heeft u nodig voor een fietsendrager?

Een trekhaak wordt tegenwoordig niet alleen gebruikt om een aanhanger te trekken. Veel automobilisten laten juist een trekhaak monteren om elektrische fietsen mee te nemen.

Bij een fietsendrager telt het totale gewicht van de drager en de fietsen.

Rekenvoorbeeld: twee elektrische fietsen

Heeft uw auto een toegestane kogeldruk van 75 kg, dan blijft de totale belasting in dit voorbeeld binnen die waarde.

Heeft uw auto slechts 50 kg kogeldruk, dan is deze combinatie te zwaar.

Let op: naast de kogeldruk moeten ook de fietsendrager, trekhaak en voertuig geschikt en goedgekeurd zijn voor het beoogde gebruik. De toegestane draaglast van de fietsendrager zelf mag evenmin worden overschreden.

Mag een fietsendrager op iedere trekhaak?

Nee. Niet iedere trekhaak is geschikt voor het dragen van fietsen.

Sommige auto's hebben geen toegestaan trekgewicht, maar kunnen wel worden voorzien van een speciaal ontwikkelde draaghaak.

Een draaghaak is bedoeld voor het vervoeren van bijvoorbeeld een fietsendrager, mits de constructie en voertuiggoedkeuring dit toestaan.

Met een draaghaak zonder trektoelating mag u geen aanhanger trekken.

Bij Burghof Trekhaken leveren wij naast traditionele trekhaken ook voertuig specifieke oplossingen voor auto's die uitsluitend een fietsendrager mogen dragen.

4. Wat betekent de D-waarde van een trekhaak?

De D-waarde is een technische maatstaf voor de horizontale krachten die tussen het trekkende voertuig en de aanhanger kunnen optreden.

Deze waarde wordt weergegeven in kilonewton (kN) en is een belangrijk onderdeel van de typegoedkeuring van een trekhaak.

U vindt de D-waarde doorgaans op het typeplaatje van de trekhaak.

Een hogere D-waarde betekent dat de koppeling voor een hogere horizontale belasting is ontworpen, maar geeft niet automatisch toestemming om een zwaardere aanhanger te trekken.

Hoe wordt de D-waarde berekend?

Voor bepaalde aanhangerconstructies, zoals een aanhanger met een vrij verticaal beweegbare dissel, wordt de volgende formule gebruikt:

D = 9,81 × (T × R) / (T + R)

Hierbij betekent:

• D: de berekende D-waarde in kN.

• T: de technisch toegestane maximummassa van het trekkende voertuig in tonnen.

• R: de technisch toegestane maximummassa van de betreffende aanhanger in tonnen.

Praktisch rekenvoorbeeld

Stel dat u een voertuig heeft met een technisch toegestane maximummassa van 2.000 kg en een aanhanger van 1.500 kg.

De berekening luidt:

D = 9,81 × (2,0 × 1,5) / (2,0 + 1,5)

De uitkomst is afgerond 8,4 kN.

Voor deze berekende combinatie moet de betreffende koppeling minimaal de vereiste technische waarde kunnen opnemen.

Bij middenasaanhangwagens, waaronder veel caravans, worden ook andere kenwaarden gebruikt, zoals de Dc-waarde en V-waarde. De bovenstaande D-formule mag daarom niet zonder meer op iedere aanhanger worden toegepast.

De typegoedkeuring en voertuig specifieke montagevoorschriften blijven altijd leidend.

5. Wat is het verschil tussen de D-waarde en kogeldruk?

De D-waarde en de kogeldruk worden regelmatig met elkaar verward. Toch gaat het om twee verschillende eigenschappen.

Een trekhaak met een hoge D-waarde heeft dus niet automatisch een hoge toegestane kogeldruk.

Ook betekent een kogeldruk van 100 kg niet dat de trekhaak zonder verdere goedkeuring een zware fietsendrager of bagage box mag dragen.

6. Kan een elektrische auto zonder trekgewicht toch een fietsendrager meenemen?

Ja, bij bepaalde elektrische auto's is dit mogelijk.

Sommige elektrische auto's hebben vanuit de fabriek geen toegestaan trekgewicht, terwijl er wel een goedgekeurde oplossing bestaat om een fietsendrager te monteren.

Dit kan bijvoorbeeld met een voertuig specifieke draaghaak.

Een dergelijke oplossing wordt ontwikkeld en goedgekeurd voor het dragen van een belasting, zonder dat daarmee toestemming ontstaat om een aanhanger te trekken.

Dit is vooral interessant voor eigenaren van elektrische auto's die twee e-bikes willen meenemen.

Controleer altijd of er voor uw exacte merk, model, bouwjaar en uitvoering een geschikte, goedgekeurde oplossing beschikbaar is.

7. Welke trekhaak past bij uw auto?

Niet iedere trekhaak is geschikt voor ieder voertuig. Zelfs binnen dezelfde modelserie kunnen verschillen voorkomen tussen een benzine-, hybride- of volledig elektrische uitvoering.

Bij het kiezen van de juiste trekhaak moet u onder andere rekening houden met:

• Het merk, model, bouwjaar en de uitvoering van het voertuig.

• Het toegestane trekgewicht en de kogeldruk.

• Het gebruik: aanhanger, caravan, fietsendrager of bagageplatform.

• De gewenste uitvoering: vaste of afneembare trekhaak.

• De benodigde elektrische aansluiting, bijvoorbeeld een 7-polige of 13-polige kabelset.

Een voertuig specifieke kabelset kan bovendien noodzakelijk zijn om de verlichting, parkeersensoren en andere voertuigsystemen correct te laten functioneren.

8. Veel gestelde vragen over trekgewicht en kogeldruk

Hoe weet ik hoeveel mijn auto mag trekken?

Controleer uw kenteken via de RDW-kentekencheck. Daar vindt u het geregistreerde geremde en ongeremde trekgewicht, voor zover deze gegevens beschikbaar zijn.

Is 75 kg kogeldruk voldoende voor twee e-bikes?

Dat kan, maar het hangt af van het gewicht van de fietsen, de fietsendrager en de toegestane draaglasten. Tel alle gewichten bij elkaar op en controleer of de volledige combinatie geschikt is.

Mag ik met een draaghaak een aanhanger trekken?

Nee, niet wanneer de draaghaak uitsluitend is goedgekeurd voor het dragen van bijvoorbeeld een fietsendrager. Een dergelijke draaghaak geeft geen toestemming om een aanhanger te trekken.

Is een hogere D-waarde altijd beter?

Een hogere D-waarde betekent een hogere technische capaciteit voor de betreffende horizontale belasting. Dit is echter geen reden om een willekeurig zwaardere trekhaak te kiezen. De trekhaak moet specifiek voor uw voertuig zijn goedgekeurd.

Waar staat de maximale kogeldruk?

De toegestane verticale belasting kunt u terugvinden in de voertuigdocumentatie en de specificaties van de trekhaak fabrikant. Op het typeplaatje van de trekhaak wordt de verticale belasting doorgaans aangeduid met de letter S.

9. Trekhaak kopen? Burghof Trekhaken helpt u verder

Een goede trekhaak begint bij de juiste combinatie van voertuig, typegoedkeuring en gebruiksdoel.

Bij Burghof Trekhaken vindt u een uitgebreid assortiment trekhaken, voertuig specifieke kabelsets, camperoplossingen en speciale draaghaken voor fietsendragers.

Of u nu een trekhaak zoekt voor uw personenauto, elektrische auto, bedrijfswagen of camper: wij helpen u bij het vinden van een passende oplossing.

Wij leveren onder andere:

• Vaste en afneembare trekhaken.

• Trekhaken en draaghaken voor elektrische auto's.

• Camper- en bedrijfswagentrekhaken.

• 7-polige en 13-polige voertuig specifieke kabelsets.

• Oplossingen voor het vervoeren van fietsendragers en e-bikes.

Bekijk ons assortiment via www.burghoftrekhaken.nl of neem contact met ons op voor persoonlijk advies.

Burghof Trekhaken – specialist in trekhaken, kabelsets en innovatieve voertuigoplossingen.

Disclaimer: De voorbeelden in dit artikel zijn bedoeld als algemene technische uitleg. De toepasselijke voertuiggoedkeuring, geregistreerde voertuiggegevens, wettelijke voorschriften en specificaties van de trekhaak fabrikant zijn altijd bepalend.